محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2125
مرآة البلدان ( فارسى )
بزرگ ايران هروقت با يونانيان جنگ كردهاند آن جنگ را اهالى يونان جنگ مديك ناميدهاند و ما مخصوصا تاريخ مدى را كه جبال است مىنويسيم از آن وقتى كه به عقيدهء مورخين قديم بناى سلطنت در آنجا شده تا زمان كيخسرو كه سلطنت مدى را به هم زد و سلطنت مد و پارس يكى شد چنانكه بيايد . اينك به اصل مطلب شروع كرده گوئيم بعضى اسناد تاريخى در باب مدى به دست است . از آن جمله فقرات چند مىباشد كه از اكتزياس طبيب يونانى مانده است از اوان قبل از غلبهء نينوس پادشاه آسيرى « 1 » به مملكت مدى و درنورديدن بساط سلطنت و پادشاهى پادشاه اين مملكت كه ظاهرا يكى از جمشيديان بوده و هفتصد سال سلطنت طايفهء جمشيد است كه همه ملقب به جمشيد بودهاند نه اينكه جمشيد يك نفر بوده و هفتصد سال سلطنت كرده . و زمان حدوث اين واقعه مطابق است با اوان غلبهء ضحاك تازى به ايران و چندان مطلب و بيان واضحى كه قابل اعتماد و استناد باشد در ميان نيست . اگرچه اكتزياس دو سه نفر از سلاطين مدى قبل از غلبهء نينوس را ذكر مىنمايد اما قابل اعتنا نمىباشد . بنابراين ما مبدأ و ابتداى تاريخ مدى را از غلبهء نينوس به زعم يونانيان يا ضحاك به عقيدهء عجم قرار مىدهيم و در ضمن به ذكر مختصرى از حالات سلاطين آسيرى كه نينوس از آنها بوده مىپردازيم . در تورات شريف در كتاب ناهوم ، مملكت آسيرى ، آشور ثبت و مسطور شده است و نىنيو « 2 » ايضا به اصطلاح تورات شريف نينويه است چنانكه در كتاب ناهوم نبى است كه اين تفصيل را يعنى غلبهء ارباس را كه فريدون باشد به آخرين ضحاكيان كه سارداناپال است از پيش خبر داده بود و عين عبارت اين است : « پادشاهى از آشور به جهت فتوحات پيشينش متكبر شده و از انحراف قبايل باختريان بىخبر بود . پس خودش را به سستى و رسوائى انداخته و زمان عيش و عشرت را تعيين كرده به لشكر خود بسيار شراب مىداد . پس سردار دشمنان به توسط عدولكنندگان از شهر مزبور از غفلت و مستى ايشان مخبر شده پس در اين حالت به قشون آشوريان حمله آورد » الى آخره .
--> ( 1 ) - يعنى آشور . به عقيدهء قدما Ninus بنيانگذار سلسلهء آشور و شوهر ملكه سميراميس است . ( 2 ) - Ninive كه ما امروزه نينوا مىگوئيم . شهرى بر كنار دجله .